سایت اصلی دانشگاه |  جمعه 4 خرداد 1397 English
جستجو:  
مطالب آموزشی واحد بهداشت روان
 


بهداشت روان و اعتیاد به مواد مخدر



 
 


استفاده روز افزون از مواد مخدر در سراسر جهان ، به خصوص در سالهای اخیر در میان جوانان مشکل عمده ای را برای اغلب کشورها به وجود آورده است .

اهمیت خطر اعتیاد بیشتر از آن جهت است که غالباً نسل جوان در دوره سازندگی و فعالیت عمر خود در معرض خطر ابتلا قرار می گیرند.

بررسی ها نشان می دهد که پیشگیری از اعتیاد به مراتب آسانتر و مفیدتر از درمان شخص معتاد است ، لذا مجامع پزشکی به تنهایی و بدون کمک سایر مراجع قانونی قادر به ریشه کن اعتیاد نبوده و نیستند.

انگیزه مصرف مواد مخدر در عده ای از جوانان به خاطر حس کنجکاوی آنان و در برخی دیگر به خاطر فرار از مشکلات زندگی است لذا نه تنها پزشکان بلکه کلیه افراد باید از جنبه های روانی ، اجتماعی و علمی اعتیاد و عواقب آن آگاهی داشته باشند تا بتوانند به نحو موثری در مبارزه با اعتیاد مفید واقع شوند به علت مشکلات عدیده زندگی و احساس اضطراب حاصله از آن عده ای از مردم شروع به مصرف مواد مخدر می نمایند و مرتباً آن را تکرار می کنند بدون اینکه به عواقب وخیم آن فکر کنند این افراد به علت استفاده نابجای مواد مخدر معتاد می شوند بارها دیده شده که عده ای از مردم موقع ناراحتی ریوی و سرفه کردن و یا دردهای جسمانی از ترکیبات تریاک استفاده می کنند بدون اینکه از عواقب آن اطلاعی داشته باشند .

اعتیاد چیست ؟

در واقع اعتیاد نوعی عادت است لذا پیش از آنکه به اعتیاد بپردازیم لازم است تعریف کوتاهی از عادت داشته باشم عادت عبارت است از حالتی که شخص از نظر روحی ، روانی به ماده یا دارویی وابستگی داشته باشد مانند کسی که عادت به سیگار کشیدن دارد .

اما اعتیاد حالتی است که شخص از نظر جسمانی و هم از نظر روانی به ماده ای مثل مواد مخدر وابستگی پیدا می کند لذا احتیاج شدید و اجباری به ادامه مصرف آن ماده دارد و قادر نیست به میل و اراده خود آن را ترک کند و عمل او در مقابل مصرف تدریجی دارو بیشتر می شود وابستگی به مواد مخدر به دو صورت روانی و جسمانی است .

در وابستگی جسمانی ماده مخدر به علت نفوذ در سلولهای بدن و اثر شیمیایی آن باعث وابستگی سلولهای بدن شده و قطع مواد به منزله این است که یکی از مواد حیاتی سلول را به آن نرسانیم به همین جهت ترک ناگهانی مواد بدون جانشین کردن ماده دیگری به جای آن موجب ناراحتی می شود .

معتادین چون بارها موقتاً مواد را ترک و ناراحتی ناشی از آن را حس نموده اند بنابراین از ترک کردن مواد مخدر
فوق العاده می ترسند هر وقت به این مساله فکر می کنند به یاد ناراحتی های زمان ترک می افتند.

وابستگی روانی عبارت است از حالتی که شخص از نظر عاطفی به دارو یا ماده ای مانند مواد مخدر وابستگی پیدا می کند و با اینکه نتایج سوء آن را می داند با وجود این احتیاج دارد که به مصرف ماده مخدر ادامه دهد بنابراین این وابستگی باعث می شود که شخص معتاد در موقع معینی که باید دارو یا ماده مخدر به او برسد به هر نحو که شده حتی با وجود خطرات سوء مصرف مواد مخدر بی اختیار به سوی آن کشیده شود و برای رسیدن به دارو به هر اقدامی دست زند.

تحمل بدن در مقابل مواد مخدر موضوع دیگری است به این معنی که مدتی پس از مصرف ماده مخدر شخص نمی تواند مانند رزهای اول لذت ببرد به همین علت مقدار ماده مخدر در روزهای ول کم ولی به تدریج مجبورند آن را زیاد کنند (روزهای اول یک بس ، چند روز یا چند هفته 2 بس ، 3 بس و الی آخر ) حتی گاه به حدی می رسد که یک ماده مخدر باعث نشئه نمی شود باید از ماده مخدر دیگری استفاده نماید علاوه بر عوامل بالا مورد دیگر ضرر و زیان اعتیاد برای خود معتاد و جامعه است چرا که مواد مخدر هم ضرر مادی و رفتاری برای شخص و هم آسیب اقتصادی و اجتماعی برای جامعه دارد .

مراحل اعتیاد :

معمولاً افراد مراحلی را می گذرانند تا به دام بیفتند که شامل سه مرحله است :

اول- مرحله آشنایی و شروع :

در این مرحله فرد با دوستان یا آشنایان معتاد برخورد می کند و بر اثر غفلت و تشویق دوستان و معاشران با ماده مخدر آشنا می شود.

دوم- مرحله شک و تردید :

در این مرحله فرد با خود در جنگ و ستیز است حالات نشئه و رفتن د عالم خیال و فرار از اقعیات باعث روی آوردن او به ماده مخدر می شود ولی از طرفی نمی خواهد در دام بیفتد.

سوم- اعتیاد

سرانجام مصرف ماده مخدر (اعتیاد آور ) فرد را به دام می کشاند.

علل و عوامل اعتیاد (چه عواملی باعث گرایش افراد به سمت مواد مخدر می شوند ؟)

1-علل فردی و شخصیتی : لذت بردن ، خوشگذرانی ، به فراموشی سپردن رنجها و مشکلات روزانه

2- بوالهوسی و بی بند و باری و تن دادن به ذوق و هوس بر اثر معاشرت با دوستان ناباب

3-وجود مشکلات شخصی و خانوادگی که زمینه را برای فرار از مشکلات پدید می آورد.

4- اختلالات و مشکلات روانی که در مواردی تحریک کننده و جهت دهنده به اعتیاد است .

5-ناسازگاری شخصیتی و مشکل شخصیتی داشتن

6- بی اهمیت جلوه دادن به آثار مواد مخدر که ناشی از جهل و نادانی است .

7- خستگی های جسمانی ، روانی ، فکری که خود با استفاده از اعتیاد در پی یافتن راحتی و آرامش است .

8- کنجکاوی هدایت نشده ، برخی از جوانان در اثر کنجکاوی به مواد مخدر روی می آورند.

9- احساس خود کم بینی و حقارت و گاهی هم خودخواهی و غرور

10- احساس بی ارزشی و بی هدفی در زندگی

در همین زمینه به چگونگی پذیرش و قبول اعتیاد در فرد می پردازیم :

در واقع اعتیاد نوعی اعتراف به شکست است زیرا آدمی در آن حالت احساس می کند توان جلوگیری ندارد و این افراد برای حل مشکلات زندگی خود نمی توانند راه منطقی پیدا کنند لذا به اعتیاد تن می دهند ریشه این مشکلات را می توان در دوران رشد و تربیت فرد از کودکی ، نوجوانی و جوانی تا زمان معتاد شدن بررسی کرد که فرد از رشد تربیتی ، عاطفی سالمی برخوردار نبوده است و همیشه احساس خلاء عاطفی می کرده است .

لذا در حال حاضر با گرایش به اعتیاد در دوران جوانی یا بزرگسالی می خواهد آن خلاء عاطفی یا مشکلات ناشی از آن را پر کند یا به گونه ای از واقعیت زندگی و مسئولیت آن فرار کند . به طور کلی توسل به مواد مخدر از راههایی است که انسان برای رهایی از فشارها و عقده های جمع شده در خود انتخاب می کند و به طور موقت در خود آرامش ایجاد می نماید ،‌ولی به زودی با مصرف تدریجی آن به دام اعتیاد گرفتار می شود .

تاریخ آخرین به روزرسانی : 1392/12/06
 
آمار مراجعات
آمار این صفحه  امروز:   0  دیروز:   1  کل مراجعات:   1217